In het Het Financieele Dagblad van 10 jan 2026 kwam onze co-founder Ellen Botman PhD aan het woord met haar visie op de hypernerveuze samenleving.
De Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS) bracht onlangs een rapport uit over de hypernerveuze samenleving. Alice van Essen schreef daar een waardevol artikel over in het weekend magazine FD Persoonlijk: ‘Wat lang een persoonlijk probleem leek, is een symptoom van een bredere trend: we zijn collectief overprikkeld door prestatiedruk, versnelling en individualisme. Hoe het tij te keren?’
Hieronder een paar citaten uit het artikel.
💬‘Wij mensen zijn door en door sociale wezens, en juist aan sociaal contact ontbreekt het steeds vaker’, zegt Ellen Botman, die met haar organisatie Happy Brain® Clinics bedrijven begeleidt bij het terugdringen van psychisch verzuim. Sinds de coronapandemie werken veel mensen een groot deel van de tijd thuis. ‘Daardoor verdwijnt de informele verbinding met collega’s. We onderschatten vaak hoe relativerend en steunend dat praatje bij het koffieapparaat of aan het bureau van een collega is.’
Zonder dat informele contact verdwijnt volgens Botman ook iets wezenlijks: het gevoel ergens samen aan te werken, onderdeel te zijn van een groter geheel. Daarmee wordt werk niet alleen afstandelijker, maar ook minder betekenisvol. Bovendien, benadrukt ze, verloopt communicatie tussen mensen in dezelfde ruimte veel rijker en efficiënter dan via een scherm.
💬’Toch staan we niet machteloos’, stelt Botman. ‘Vooral op de werkvloer valt veel te winnen, mits ontspanning geen luxe is, maar onderdeel van de werkcultuur’.
Ze schat dat goed doorgevoerde maatregelen het psychisch verzuim binnen organisaties met zeker dertig procent kunnen verlagen.
💬Daarnaast pleit Botman voor meer evenwicht in de nieuwsvoorziening. ‘We worden collectief angstig van alle berichten over klimaatcrises, oorlog en waterschaarste. Dat maakt een samenleving hyperalert en nog nerveuzer.’ Ze wijst op initiatieven als radiostation Sublime, dat een tijdlang structureel ook positief nieuws bracht. ‘Niet om de realiteit te verbloemen, maar om mentaal tegenwicht te bieden. Ook dat is een vorm van samen ontprikkelen.’
💬Het groeiende verlangen naar vertraging laat ook iets hoopvols zien, vindt Botman. Misschien staat de maatschappij aan het begin van een andere norm, waarin productiviteit niet langer de enige maatstaf is, maar ook reflectie en menselijkheid belangrijke waarden zijn. Niet alleen omdat dit zo mooi klinkt, maar vooral omdat velen in hun dagelijks leven voelen dat het anders moet.
