Robert Jan Schouwerwou coördineert als hoofd geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) bij de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) de inzet van hulpverlening bij grote incidenten. Dat zijn vaak incidenten met een grote impact, ook voor de hulpverleners. Daarom maakt de Veiligheidsregio Utrecht gebruik van de diensten van Happy Brain Clinics, om ervoor te zorgen dat die impact niet uitmondt in verzuim.
Hoe proberen jullie verzuim te voorkomen, ook bij medewerkers met een kantoorfunctie?
“De wereld van ellendebestrijding gaat gepaard met ellende”, stelt Schouwerwou. En dat kan verzuim opleveren. “Verzuim wordt daarnaast ook veroorzaakt als mensen niet op de juiste plek zitten, dingen moeten doen waarvoor ze niet de competenties hebben. Verzuim kan ook te maken hebben met dingen die mensen overkomen: als je ziek wordt of bijvoorbeeld mantelzorger wordt.
Wij hanteren het ‘triple A-principe’: aandacht, aandacht, aandacht voor je medewerkers, dus weten wat er speelt. Dat vraagt van managers dat ze aanwezig zijn en letten op non-verbale signalen. Dat is lastig bij bijvoorbeeld digitaal vergaderen, want dan kun je de dingen die niet gezegd worden maar wel aanwezig zijn, niet ‘lezen’.
Hoe helpt Happy Brain Clinics daarbij?
“Hulpverleners worden voortdurend blootgesteld aan traumatische gebeurtenissen en geweld. Denk alleen al aan de incidenten tijdens de jaarwisseling. Dat creëert een ‘rugzak’ aan ervaringen die kunnen leiden tot burn-out en PTSS. Die rugzak raakt steeds voller en wat kunnen wij daaraan doen? Met die vraag ben ik naar Happy Brain Clinics gegaan, omdat ik wist dat zij er met een wetenschappelijke bril naar kijken.
Zij maken gebruik van een veerkrachtanalyse: welke mogelijkheden heb je om zulke belevenissen een plek te geven? En ik zeg met nadruk ‘een plek te geven’, en niet her te beleven, want daar word je niet vrolijk van. We draaien een pilot met Happy Brain Clinics voor onze officieren van dienst geneeskundig (OvDG) om te kijken of we de veerkrachtanalyse breder kunnen aanbieden, naast het pakket dat we al hebben. Na een calamiteit houden we contact met de OvDG’en om te horen hoe het met ze gaat.”
Wat kost verzuim?
“Verzuim kost enorm veel levensgeluk en dat is niet in geld uit te drukken. Je kunt het wel kapitaliseren, maar dat zegt zo weinig. Veel belangrijker is wat het betekent voor het levensgeluk van wie het betreft. Soms moet je het moeilijke gesprek daarover voeren, want als iemand echt niet op z’n plek zit, niet fit for the job is, dan moet je daar aandacht aan besteden. Het blijvend opleiden, trainen en bijscholen van medewerkers voor de taak waarvoor ze staan, is heel belangrijk.
De werkwijze van Happy Brain Clinics is wetenschappelijk onderbouwd, en daarvoor zouden ze best wat steun mogen krijgen van overheidsinstanties. Het valt niet onder de verzekerbare zorg en dat maakt het voor bedrijven soms lastig om met ze in zee te gaan, want het kost geld. De ziektekostenverzekeraars zijn heel terughoudend. Daarom vind ik het zorgelijk dat het kabinet bezuinigt op de zorg om defensie te kunnen betalen. Beide hebben wel geld nodig, dus dat is een heel lastige keuze.”
Ter voorkoming van ziekteverzuim ziet Schouwerwou een belangrijke rol voor leidinggevenden. En hij heeft een tip voor ze: laat je medewerkers in hun waarde en beschouw ze als uniek individu. “Je moet durven benoemen waar het probleem zit. Je moet gebruikmaken van de techniek die we hebben, maar niet de techniek gebruiken om de hersenen te indoctrineren.”
Schouwerwou doelt op de smartphones met hun verslavende algoritmes, die het brein vervuilen en alle creativiteit wegnemen. Hij vindt de bezuinigingen op de gezondheidszorg dan ook ‘killing’. “Er valt heel veel te voorkomen – en dat weten ze bij Happy Brain Clinics ook –, maar je moet wel scherp letten op de signalen en op het juiste moment de mogelijkheden schetsen die er zijn. En dat doet Happy Brain Clinics.”
